Mantelzorgverlof: wat het is en hoe u het aanvraagt

Wie voor een ouder of partner zorgt, kan soms verlof opnemen om die zorg vol te houden. Hier leest u wat mantelzorgverlof inhoudt, wie er recht op heeft en waar u de voorwaarden navraagt.

Wat is mantelzorgverlof?

Mantelzorgverlof is een thematisch verlof waarmee een werknemer het werk volledig of gedeeltelijk onderbreekt om te zorgen voor iemand die kwetsbaar is door hoge leeftijd, gezondheidstoestand of handicap. U moet bij uw ziekenfonds erkend zijn als mantelzorger met sociale rechten.

Het hoeft niet om een familielid te gaan. Per zorgbehoevende persoon kunt u sinds 1 juli 2026 tot 6 maanden voltijds onderbreken, 12 maanden halftijds of 30 maanden met een vijfde, met 6 maanden voltijds equivalent als maximum over uw hele loopbaan.

Agenda, koffiemok en laptop op een houten tafel

Wat is mantelzorgverlof?

Mantelzorgverlof is een thematisch verlof, net als ouderschapsverlof, verlof voor medische bijstand en palliatief verlof. U onderbreekt uw werk volledig of gedeeltelijk om hulp te geven aan iemand die door hoge leeftijd, gezondheidstoestand of handicap kwetsbaar en afhankelijk is. Dat hoeft geen familie- of gezinslid te zijn.

Wie komt in aanmerking?

Het verlof geldt voor werknemers uit de privésector, contractuele personeelsleden van de publieke sector, statutaire personeelsleden van de federale overheid en personeel van autonome overheidsbedrijven. Bent u statutair bij een gewest, een gemeenschap, een lokaal of provinciaal bestuur of in het onderwijs, vraag dan aan de overheid waarbij u werkt of u recht hebt op dit verlof.

Er is geen anciënniteitsvoorwaarde. Voor een halftijdse onderbreking of een onderbreking met een vijfde moet u voltijds werken op de begindatum van het verlof. Voor een volledige schorsing geldt geen tewerkstellingsvoorwaarde.

Bent u zelfstandige? Dan geldt een aparte regeling. Meer informatie vindt u bij het RSVZ.

Eerst erkend worden als mantelzorger

U hebt een erkenning als mantelzorger met sociale rechten nodig voor de persoon voor wie u het verlof opneemt. U vraagt die aan bij uw ziekenfonds, met een verklaring op eer. Daarvoor gelden onder meer deze voorwaarden:

  • u geeft minstens 50 uur per maand of 600 uur per jaar hulp en bijstand;
  • minstens één professionele zorgverlener helpt mee;
  • de zorgvrager verblijft in België en niet in een woonzorgcentrum, een voorziening voor personen met een handicap of een andere residentiële setting;
  • het verlies van zelfredzaamheid van de zorgvrager is door een arts geëvalueerd en haalt bepaalde drempelwaarden;
  • per zorgvrager kunnen maximaal 3 mantelzorgers deze erkenning krijgen.

De erkenning blijft 2 jaar geldig vanaf de ondertekening van de verklaring op eer en kan verlengd worden. Overlijdt de zorgbehoevende persoon, dan stopt de erkenning en daarmee ook het verlof.

Hoe lang kunt u verlof nemen?

Per zorgbehoevende persoon kunt u sinds 1 juli 2026 kiezen voor:

  • 6 maanden voltijdse onderbreking, per maand of een veelvoud daarvan;
  • 12 maanden halftijdse onderbreking, per 2 maanden of een veelvoud daarvan;
  • 30 maanden onderbreking met een vijfde, per 2 maanden of een veelvoud daarvan.

U kunt die vormen combineren, zolang u over uw hele loopbaan niet meer dan 6 maanden voltijds equivalent opneemt. Dat maximum blijft gelden als u voor meerdere personen erkend bent. Periodes die u vóór 1 juli 2026 aanvroeg, tellen daarin mee.

Met akkoord van uw werkgever kunt u een voltijdse onderbreking opsplitsen in weken en een halftijdse onderbreking in maanden. Een onderbreking met een vijfde kunt u niet opsplitsen.

Hoe vraagt u mantelzorgverlof aan?

U zet twee stappen. U brengt uw werkgever schriftelijk op de hoogte en u dient een aanvraag in bij de RVA. Bij beide voegt u het bewijs toe dat u erkend bent als mantelzorger. De RVA legt de procedure uit in infoblad T14.

Krijgt u een uitkering?

Tijdens het verlof kunt u een onderbrekingsuitkering van de RVA krijgen. Dat is een vast bedrag dat niet afhangt van uw loon. De actuele bedragen staan op de website van de RVA, bij de barema's. U mag er geen activiteit naast uitoefenen die niet met die uitkering gecombineerd mag worden.

Wanneer mantelzorgverlof niet volstaat

Mantelzorgverlof is tijdelijk. Het kan u wat ademruimte geven, maar het vervangt geen structurele zorgoplossing. Soms lukt het niet meer om het eigen werk, het gezin en de zorg samen te combineren.

Dan kan inwonende zorg een aanvulling zijn. Een vaste zorgverlener woont tijdelijk of langdurig bij uw dierbare in huis. Dat kan u als mantelzorger rust geven. U blijft betrokken, maar deelt de dagelijkse zorg.

Lees ook meer over zorg thuis voor ouderen als u op zoek bent naar ondersteuning op langere termijn.

Waar u terechtkan met vragen

Voor de erkenning als mantelzorger gaat u naar uw ziekenfonds, voor het verlof naar uw werkgever en de RVA. Daarnaast kan u op mantelzorgers.be de verlofmogelijkheden voor mantelzorgers verkennen. De zes erkende verenigingen voor mantelzorgers, actief in Vlaanderen en Brussel, zijn tijdens de kantooruren gratis bereikbaar voor vragen.

Veelgestelde vragen over mantelzorgverlof

Hoe lang duurt mantelzorgverlof?

Per zorgbehoevende persoon kunt u sinds 1 juli 2026 tot 6 maanden voltijds onderbreken, 12 maanden halftijds of 30 maanden met een vijfde. Over uw hele loopbaan is 6 maanden voltijds equivalent het maximum.

Kan ik mantelzorgverlof opnemen voor een ouder?

Ja, als u als werknemer aan de voorwaarden voldoet en voor die ouder erkend bent als mantelzorger met sociale rechten. Het verlof hoeft overigens niet voor een familielid te zijn.

Is mantelzorgverlof betaald?

U kunt een onderbrekingsuitkering van de RVA krijgen. Dat is een vast bedrag dat niet afhangt van uw loon, en het is belastbaar. De actuele bedragen staan op de website van de RVA.

Vragen over mantelzorgverlof en inwonende zorg

Waar kan ik terecht met vragen over mantelzorgverlof?

Bij uw werkgever voor de afspraken op het werk, bij uw ziekenfonds voor de erkenning als mantelzorger en bij de RVA voor de uitkering. Daarnaast zijn de zes erkende verenigingen voor mantelzorgers tijdens de kantooruren gratis bereikbaar voor vragen.

Kan uw dienst mij helpen bij mijn mantelzorgsituatie?

Onze rol is bemiddeling voor inwonende zorg. We leggen u uit hoe een vaste zorgverlener bij uw dierbare thuis kan komen wonen, zodat u als mantelzorger niet alles alleen hoeft te dragen. Voor vragen over verlof en uitkeringen verwijzen we u naar de bevoegde instanties.

Wat is het verschil tussen mantelzorgverlof en inwonende zorg?

Met mantelzorgverlof onderbreekt u uw werk om zelf te zorgen. Bij inwonende zorg woont een zorgverlener bij uw dierbare in huis.

Moet ik eerst mantelzorgverlof opnemen voordat ik inwonende zorg overweeg?

Nee, mantelzorgverlof is geen voorwaarde. Merkt u dat de zorg langdurig wordt, dan kan u met ons bekijken of een inwonende zorgverlener een passende aanvulling is. Neem vrijblijvend contact op.

Andere zorgverloven: wanneer past welk stelsel?

Mantelzorgverlof is niet het enige verlof dat u als mantelzorger kunt opnemen. Soms past een ander stelsel beter bij de zorg die uw dierbare nodig heeft. Bespreek met uw werkgever en de RVA welke vorm voor u geldt.

Palliatief verlof

Met palliatief verlof kunt u bijstand verlenen aan iemand die aan een ongeneeslijke ziekte lijdt en terminaal is.

Verlof voor medische bijstand

Dit is een apart thematisch verlof voor de bijstand of verzorging van een zwaar ziek gezins- of familielid.

Tijdskrediet met motief zorg

Werkt u in de privésector, dan kunt u ook tijdskrediet aanvragen om zorg te verlenen aan een zwaar ziek gezins- of familielid tot de 2de graad. De toegangsvoorwaarden, de duur, de aanvraagprocedure en de uitkeringen zijn anders dan bij verlof voor medische bijstand.

Mantelzorgstatuut, premies en respijtzorg: steun naast verlof

Een verlof regelt uw afwezigheid op het werk. Daarnaast bestaan er vormen van steun die u als mantelzorger kunnen ontlasten of erkennen. Die zijn niet hetzelfde als een verlof, maar kunnen wel een verschil maken in uw dagelijkse zorgsituatie.

Algemene erkenning als mantelzorger

Naast de erkenning met sociale rechten bestaat er een algemene erkenning, zonder voordelen. Die blijft geldig zolang de mantelzorg duurt. U vraagt ze aan bij uw ziekenfonds, met een verklaring op eer. De voorwaarden vindt u op onze pagina over de voorwaarden voor mantelzorg.

Respijtzorg en opvang buitenshuis

Wilt u even op adem komen terwijl uw dierbare elders wordt opgevangen? Lees meer over respijtzorg. Vraag ernaar bij uw ziekenfonds, de thuiszorgdienst of een woonzorgcentrum in uw buurt.

Andere vragen over mantelzorg in Vlaanderen

Is er een premie voor mantelzorgers in Vlaanderen?

Naast de uitkering van de RVA betaalt de Vlaamse Gemeenschap in sommige gevallen en onder bepaalde voorwaarden een aanmoedigingspremie. Meer informatie vindt u op vlaanderen.be of via de gratis Vlaamse Infolijn 1700. Heel wat gemeenten geven daarnaast een mantelzorgpremie, met eigen voorwaarden.

Wat is het verschil tussen palliatief verlof en mantelzorgverlof?

Voor mantelzorgverlof moet u eerst bij uw ziekenfonds erkend zijn als mantelzorger met sociale rechten. Palliatief verlof is een apart thematisch verlof om bijstand te verlenen aan iemand die aan een ongeneeslijke ziekte lijdt en terminaal is. De RVA beschrijft de regels per verlof op haar website.

Kan ik mantelzorgverlof combineren met een premie?

In sommige gevallen en onder bepaalde voorwaarden betaalt de Vlaamse Gemeenschap naast de uitkering van de RVA een aanmoedigingspremie. Voor de voorwaarden kunt u terecht bij de gratis Vlaamse Infolijn 1700.

Geldt mantelzorgverlof ook voor personeel in het onderwijs?

Bent u statutair in het onderwijs, vraag dan aan de overheid waarbij u werkt of u recht hebt op dit verlof. De regeling geldt niet automatisch voor statutaire personeelsleden van niet-federale diensten.

Samen zoeken wat uw situatie vraagt

Mantelzorgverlof is een tijdelijke oplossing. Wanneer zorg langer duurt, kan een vaste inwonende zorgverlener structuur bieden. Neem vrijblijvend contact op om uw mogelijkheden te bespreken.